Thuis

Vanochtend ben ik thuisgekomen. Even wennen.

Erg leuk dat jullie hebben meegeleefd, dankjewel!

Komend weekend zet ik wat foto's op dit blog.

12 maart

Kapper

Maandag ben ik in Ouaga naar de kapper geweest. Rama had me een mannelijke kapper aangeraden, want die praat minder dan een vrouw.

De kapper waar ik binnenliep, had een verontrustende hoeveelheid tondeuses liggen. "Vooral niet te kort", verzocht ik nadrukkelijk. In de Bijlmer was dat al een keer bijna misgegaan. Gelukkig had hij ook een schaar.

De man sprak inderdaad geen woord. Wel bleef hij maar knippen. Zonder bril zag ik niet wat hij aanrichtte, dus ik onderbrak hem. Er was al ruim voldoende af en ik verzocht hem dan ook zijn werkzaamheden af te ronden. "Niet nog een klein beetje eraf?", vroeg hij. Zelf was hij vrijwel kaalgeknipt.

12 maart

De aardbeiverkoopsters van Ouaga

De vrouwen die in de buurt van mijn hotel aardbeien verkopen, klampen me tegen de schemering vaak wanhopig aan. Wanhopig, dat zou ik ook zijn als ik na een dag hard werken nog een paar kilo fruit aan de man moest zien te brengen.

Eén vrouw vroeg me, als ik dan niks wilde kopen, evengoed om wat geld. Het bedragje dat ik haar gaf, leidde tot onevenredig veel dankbaarheid.

10 maart

Salif Keita in Ouagadougou

Salif Keita in Ouaga, 8 maart! Rama had me erop gewezen.

Ik ging vroeg naar het Palais des Sports, een enorm gebouw in een buitenwijk. Daar kreeg ik te horen dat Keita weliswaar op zou treden, maar dat er geen kaartjes te koop waren. Je kon er alleen naartoe als je een heleboel verpakkingen van een of ander Jumbo-product had gespaard. Want dat bedrijf sponsorde het evenement.

Mijn onbegrip trok de aandacht van een vriendelijke vrouw, die zei dat ze me wel aan twee kaartjes kon helpen. Ik moest dan wel drie kilo bouillonblokjes kopen, 288 stuks om precies te zijn. Ik kreeg ze mee in een plastic Jumbo-tas.

Rama zag er weer geweldig uit. We kwamen terecht in een enorme Jumbo-show met verkoopverhalen, korte concerten en conferences, waarbij veel gelachen en gedanst werd. Rama had het naar d'r zin.

Eindelijk, eindelijk kwam de grote man het podium op. Hij gaf een concert waar niks onhandigs aan was. Vonden Rama en ik allebei. 

Twee uur later stonden we buiten, op zoek naar een taxi en een keuken die nog open was.

9 maart

Bobo-Dioulasso

Bobo is het voorlopige hoogtepunt van mijn reis. Overal muziek, heerlijk eten en aardige mensen. Jammer alleen dat ik nergens kan pinnen.

Een big fat mama heeft zich over me ontfermd. Ze valt ruim buiten mijn doelgroep, wat één keer even ongemakkelijk dreigde te worden. Ze is volledig thuis in de lokale muziekscene en sleept me twee dagen lang van concert naar concert.

Ik moet als nieuw onderdeel van haar entourage zelfs een keer een muziekpodium beklimmen, samen met een BBC-journalist. Wij worden allebei en public geïnterviewd, god mag weten waarom. Tot mijn genoegen kom ik wel beter uit mijn woorden dan hij.

Om half acht 's ochtends word ik wakker door geklop op mijn deur. Slecht gehumeurd doe ik open. Wat nu weer? Mijn koningin zit in de lobby op me te wachten. Niet dat we daaromtrent ook maar iets afgesproken hadden. Als ik tien minuten later verschijn, blijkt ze alweer weg te zijn. Wat ik geen enkel probleem vind.

7 maart

Afrika per trein

Tussen de hoofdstad en Bobo-Dioulasso rijdt een trein, geeft de kaart aan. Hij rijdt ook echt, blijkt bij inspectie van het station. Dat is in Afrika minder vanzelfsprekend dan het lijkt.

De trein naar Kumasi staat bijvoorbeeld ook op de kaart, maar die werd me afgeraden als zijnde "niet efficiënt". Wat heet. De lijn is in 2006 opgeheven, hoorde ik later. Per bus aangekomen in Kumasi ging ik het stationsgebouw eens bekijken. Het leek me een unheimische vrijplaats voor allerlei gespuis. "Ik durf er niet te komen, zelfs overdag niet", zei Daniel.

Daniel is de man uit Kumasi die me met zijn uitnodiging aan een visum voor Ghana heeft geholpen. Met hem ben ik naar een wedstrijd van zijn club Kotoko geweest. Eretribine vijf euro, 2-1 voor Kotoko dat nu stevig aan de leiding staat in de Premier League. Bofkont, die Daniel.

De treinreis naar Bobo duurt acht uur. Ik zit eersteklas aan het raam in een wagon met airco. Niemand hoort mij mopperen.

5 maart

Rama

Rama heb ik leren kennen in Jardin de l'Amitié, waar je kunt eten met livemuziek. Ze is moslima en woont weer bij haar ouders, nadat ze haar vriend had betrapt met een andere vrouw, vertelt ze. En dat ze graag in Europa wil werken, zolang dat maar niet Frankrijk is. Want Fransen kunnen heel vriendelijk zijn, maar ook behoorlijk neerbuigend.

Rama is tussen de vijfendertig en de veertig, een onwaarschijnlijke schoonheid. Te mooi voor mij. Toch waag ik het erop, de andere dag. Ik bel en vraag of ze met me wil dineren in l'Eau Vive. En dat wil ze!

We spreken af om acht uur. Ik zit er ruim van tevoren, in mijn mooie Ghanese shirt.

Om acht uur belt ze dat ze tien minuten later komt. Om tien over acht belt ze nogmaals, waar ik blijf. Staat ze al vijf minuten op me te wachten bij de ingang. In vol ornaat, dat wel, werkelijk oogverbindend.

Mevrouw is gepikeerd en zit mokkend aan tafel, armen over elkaar. Om hier nog wat van te maken, schiet mijn Frans hopeloos tekort.

Gelukkig ontdooit ze halverwege de avond en wordt het toch nog leuk. Ze neemt afscheid met een glimlach die me bijblijft.

3 maart

Praktische problemen in Burkina

Denk je slim te zijn met een universeel draaiding in je koffer dat zes soorten stopcontact aankan, hebben ze in Burkina stopcontact nummer zeven.

Het onvermijdelijke: 'hé, mon ami!' overal op straat reduceer je behoorlijk door eruit te zien als een verlopen Fransman. En door je ook zo te gedragen. Een beetje om je heen kijken is er dan helaas niet meer bij.

Het discreet laten verdwijnen van voedsel is één van mijn specialiteiten, waarschijnlijk ontwikkeld doordat ik niet altijd "nee" durf te zeggen tegen de zoveelste punt multivlaai. In Ouaga heb ik gisteren in een vol etablissement een mislukt en moddervet croissantje ongemerkt laten verdwijnen.

3 maart

Ali

Ali is een Bambara, een Malinees die vorig jaar uit Timboektoe is weggevlucht voor de fundamentalistische handenafhakkers, "de Libiërs". "Wanneer precies?" "8 maart, ik weet het nog als de dag van gisteren." Hij ging met zijn gezin naar Burkina, waar hij zeer basaal werd opgevangen. Nu bewoont hij een meer permanent onderkomen in de hoofdstad.

Ali leeft bij de dag, maar dat deed hij in Mali ook al. Ik ontmoette hem gisteren na het concert bij Zaka. We raakten in gesprek over de recente ontwikkelingen in de regio, waarvan hij gedetailleerd op de hoogte bleek. Achteraf gezien logisch natuurlijk, met zo'n verhaal. Aangekomen bij mijn hotel spraken we af elkaar de volgende dag weer te zien.

Om één uur tref ik hem in de hotellobby. "Laten we lunchen", stel ik voor en ik neem hem mee naar het restaurant van Hotel Central. Daar vertelt hij verder. Dat hij een vrouw heeft en twee dochters van vijf en zeven. "Welk beroep heeft je vrouw?" Ze is nooit naar school geweest, zegt hij. Ze kan niet lezen en schrijven. "Waarom leer je haar dat niet?" Ali kan zelf ook niet lezen en schrijven. Wel spreekt hij zijn talen: Frans, Arabisch en een hele zwik stamtalen. 

Hij voorzag in zijn onderhoud door elk baantje aan te nemen dat zich voordeed: toeristengids, tolk, assistent bij muziekfestivals. "Werd je gediscrimineerd door de mensen in Timboektoe?" "Nee, in het geheel niet." Hij mag nu ook werken in Burkina, al beperkt zich dat noodgedwongen tot "kopen en verkopen".

Ali is vastbesloten zijn dochters, "allebei heel intelligent", snel naar school te sturen. Al is dat wel een dure grap, met boeken en een schooluniform. Ik reken af en geef hem de rest van het geld dat ik bij me heb, omgerekend een paar tientjes. Hij bedankt me hartelijk.

Buiten nemen we afscheid.

2 maart

Naar Burkina

Ik blijk in Navrongo terecht te zijn gekomen, een plaatsje niet ver van Paga, de gebruikelijke grensovergang. Doorreizen naar Hamale via Tumu gaat nu wel erg lang duren. Op naar Ouagadougou dus.

In de Burkinese hoofdstad zijn meer muggen dan in Ghana. Ondanks lange mouwen en insectenwerend spul word ik toch een paar keer gestoken. De jeuk is vooralsnog irritanter dan de mogelijk opgelopen malaria.

Bij Zaka kan ik buiten eten. Ik krijg een echt heerlijk spinazieschoteltje, zo lekker heb ik in geen weken gegeten - met dank aan de Fransen. Op een podium zijn een paar kennelijke bandleden inmiddels aan het inspelen. Het klinkt veelbelovend.

1 maart

Gestrand

Na een uur rijden houdt mijn toch al zwaar vertraagde bus van Bolgatanga naar Tumu ermee op. Iedereen stapt uit om aan de penetrante benzinegeur te ontsnappen. De chauffeur doet pogingen om iets te repareren en gaat daarna bellen. Vervolgens legt hij ons uit dat een essentieel slangetje waar benzine doorheen moet, het definitief heeft begeven. Naar een oplossing wordt gezocht, verzekert hij ons.

Dat geloof ik graag maar ik ga er niet op wachten. Het is al half zes, over een uur is het donker. Na een kwartier komt er een taxi aan. Ik haal mijn bagage uit de bus en laat mij naar het eerste het beste hotel brengen, nagestaard door mijn medepassagiers.

28 februari

Reizen zoals het niet moet

Mijn reis van Tamale naar Bolgatanga had ik niet goed voorbereid. Ik liet me door de taxichauffeur bij een willekeurig busstation afzetten. Dat moet je je voorstellen als een onontwarbare kluwen van mensen, handelswaar, taxi's, bussen en busjes - warm en lawaaiig.

Het was al twaalf uur en ik was aangewezen op een tro-tro. Dat is een klein uitgevallen bus die pas vertrekt als hij is volgepropt. Ik nam rechts achterin plaats en bereidde me voor op het ergste. Het busje zat vol en de motor werd gestart.

De deur voorin ging weer open en ik zag een verwilderd gezicht naar de achterbank kijken. Met afgrijzen bekeek ik de niet-aanwezige ruimte rondom me. Niettemin zag ik het hoofd dichterbij komen, dwars door een op het oog ondoordringbare mensenmassa. De man perste zich naast me, zitten kon je het nauwelijks nog noemen.

Daar zat ik, muurvast, met inmiddels al gevoelloze billen door onvoldoende doorbloeding. En dat zou nog tweeënhalf uur duren.

Na twee uur rijden zette de chauffeur een kansloze inhaalmanoeuvre in. Zo'n degelijke DAF-truck laat zich natuurlijk niet even passeren door een topzwaar en aftands ratelend voertuigje. Er brak lichte paniek uit, maar ik voorzag veeleer een welkome verandering van mijn benarde positie.

De chauffeur staakte zijn inhaalpoging en bereikte drieënhalf uur na vertrek onze bestemming. Veel langer had het niet moeten duren.

Het hotel, dat ik op goed geluk had uitgekozen, maakte alles goed.

26 februari

Concert in Tamale

Het is al donker als vier muzikanten in Tamale de weg oversteken. Hebben ze gespeeld of gaan ze spelen? Ik spreek de achterste aan. Loop maar even mee, zegt die. Als ze in een doolhof van nauwe straatjes zijn gearriveerd waar ze kennelijk moeten zijn, raken we in gesprek. Of ik morgen maar terug wil komen, om drie uur. Dan krijg ik een persoonlijk concert.

Nou, dat heb ik gekregen. Het was even zoeken, maar daar stonden ze dan. En ze speelden! Natuurlijk moest ik dansen. Een man met een rood-wit gestreepte mantel deed voor hoe het moest en toen kreeg ik dat ding om. De muziek was uitnodigend genoeg en ik verbeeldde me dat mijn gezwier met dat gewaad er niet al te onhandig uitzag. De aanwezige kinderen lachten me althans niet uit.

Het toegestroomde publiek maakte foto's van de musici en van de dansende blanke man.

25 februari

Observaties uit Ghana

Iedereen kent het gevoel: 'Ze zouden me eens moeten zien' - terwijl niemand je ziet.

Twee Europese vrouwen besluiten op een drukke rustplaats langs de weg ostentatief me niet te groeten. Waarom zouden ze ook. Alle mensen zijn toch gelijk?

Op een markt in Tamale kijk ik zoekend rond naar iets van een verhoging. In Afrika is één seconde rondkijken al genoeg om aangesproken te worden. "Can I help you sir?", vraag een ronde vrouw vriendelijk. Ik vertel dat mijn probleem van een losse veter tamelijk futiel en makkelijk oplosbaar is. Ze lacht er hartelijk om.

De jongen loopt een halve meter achter me, al een tijdje. "It seems you are following me." "I am, sir." "Why do you follow me?" "To make you give me money for food, sir." Ik wil geen gezeik met de zedenpolitie en geef hem een cedi, ongeveer dertig cent. Hoewel het beleefde kreng een weldoorvoede indruk maakt.

25 februari

De Wet van De Zeeuw

Na te hebben rondgekeken in je hotelkamer denken: "Dat was een goeie reisdag, Jan". De eenzame reiziger begint makkelijk tegen zichzelf te praten, maar je begrijpt wat ik bedoel. 

Alle dingen die mis hadden kunnen gaan, allemaal ooit meegemaakt: je  staat op het verkeerde busstation, je bus is net weg, je bus is kapot, je malariapillen zitten niet in je handbagage, er zit een vrouw van tweehonderd kilo naast je, of een naar stront stinkende baby, je beoogde hotel is vol, het is vies, het heeft geen airco - al die dingen zijn niet misgegaan.

We hebben het hier dus over de omgekeerde Wet van Murphy, die ik bij dezen graag de Wet van De Zeeuw wil noemen: 'Alles wat kan mislukken, lukt'. Tenzij zo'n wet al bestaat, natuurlijk.

Nou ja, dat overkwam me vandaag onderweg van Kumasi naar Tamale.

24 februari 

Perceptie

Mijn taxichauffeur in Elmina, Solomon, heeft me de volgende vragen gesteld:

• Wonen er in Nederland ook negers? 
• Heb je in Nederland ook moslims? 
  
• Hebben jullie ook een meerpartijenstelsel? 
• Valt bij jullie het licht ook regelmatig uit? 
• Waarom heb jij geen kinderen?  

Ik nodigde hem uit om mee te lunchen. Hij vroeg waarom wij met mes en vork aten. En hij zei, worstelend met de omvangrijke hoeveelheid voedsel: "Dit is erg duur, dus ik moet alles opeten".

24 februari

Avontuurlijk Afrika

Reizen door Afrika is nog steeds avontuurlijk. Profiteer ervan zolang het nog kan, zou ik zeggen. In Ghana heb je nu al talentenjachten en kookprogramma's op tv. Straks krijgen ze hier ook nog sociale voorzieningen en brommers om van de natuur te genieten. En wordt het reizen navanant voorspelbaarder. 

Voor het goede begrip: ik moet in ruim drie weken van Accra (Ghana) in Ouagadougou (Burkina Faso) ziet te geraken. Anders wordt mijn vliegticket ongeldig en dat kan ik me niet permitteren. De stad die ik onderweg in elk geval aan wil doen, is Bobo-Dioulasso, waar naar verluidt op elke straathoek de meest getalenteerde Afrikaanse muzikanten hun kunsten vertonen.

Het avontuurlijke bestaat eruit dat niemand deze reisroute kiest. Zelfs de Bradt-gids, waarin elk inheems geel-gestreept vogeltje en elke obscure uitspanning vermeld staan, heeft het er niet over. Niet dat ik nou zo'n held ben. Avontuur en heroïek lijken niet op elkaar. 

De behoefte om de pionier uit te hangen, heb ik ook al niet. Het leek me gewoon de leukste route en pas achteraf merkte ik dat die niet de meest voor de hand liggende was. Wat ik dan wel weer spannend vind. En wat het in Afrika ook is.

23 februari 

Elmina en Cape Coast

Inmiddels heb ik Elmina en Cape Coast achter me gelaten. In Elmina zaten de Hollanders, in Cape Coast de Engelsen. Hun geschiedenis hier is inmiddels gereduceerd tot die van de massale slavenhandel overzee. Ik ben in de kastelen van beide steden rondgeleid. De gruwelen werden breed uitgemeten.

De gids in Cape Coast vertelde zijn verhaal met veel pathos en rollende ogen, zich daarbij herhaaldelijk tot het opperwezen wendend.

We liepen door de kelders waar de slaven waren ondergebracht tot het volgende schip met bestemming Amerika langs zou komen. Als het zover was, werden de slaven vanuit de kelders naar een 'door of no return' gejaagd, waarna direct inscheping volgde.  

Een nogal lugubere mededeling betrof de keldervloer. Die bestond uit een organische laag van ingedikte menselijke uitwerpselen. De laag was een centimeter of vijf dik. Als je daar bovenop staat, onderga je de geschiedenis toch anders dan in een archief.

Een vreemd soort beklemming bekroop me in Elmina. De gids daar was de meester van het onuitgesproken verwijt. Mijn onbehagen werd kennelijk gedeeld door een Duitse jongen, die de one-manshow onderbrak. "Er zullen toch ook wel Afrikanen zijn geweest die goed aan deze handel verdiend hebben?", vroeg hij. Deze retorische vraag bracht de gids ietwat van zijn stuk.

22 februari

Hoe boek ik geen hotel?

Tip voor Afrikareizigers: boek alléén je hotel via internet als je in een grote stad moet zijn. Elmina is geen grote stad. Ik zit nu dankzij expedia.nl in een godverlaten dorp op tien kilometer afstand van Elmina in een zeer basaal uitgerust hotel waar ik de enige gast ben. Oké, ze hebben een computer met een modem die zo nu en dan werkt, maar dat is het dan wel.

Daartegenover staat dan gelukkig wel een overvloed aan goede bedoelingen en een hartverwarmende persoonlijke benadering. Zo werd ik gisterochtend om half acht wakker door een hardnekkig geklop op mijn deur. Hoe laat of ik wilde ontbijten.

Het hotel is het initiatief van een Britse eco-figuur met idealen, begreep ik later. Die trouwens wel hoog en droog in Engeland zit.

Geld verdienen? Hoezo?

Sommige mensen zitten zo vast in hun patronen dat een ondernemend bestaan niet voor hen lijkt weggelegd. Neem de manager van het viersterrenhotel Bridge House in Elmina die ik aan het begin van de avond vroeg wat euro's te mogen wisselen voor cedi's. "De banken zijn dicht", zei de man somber. Ja, dat begreep ik, maar jij bent toch nog open? "De afdeling die daarover gaat, is ook dicht." Ik hoef alleen maar vijftig euro te wisselen om de avond door te komen. Mag best een ongunstige koers zijn, zei ik nog.

Maar de man keek me bedroefd aan.

Denk nu niet dat het aan de landsaard ligt. In Leiden trachtte ik jaren geleden van een Italiaan een ijsje te kopen met maar één bolletje ijs in de hoorn. "Twee bolletjes is het minimum", sprak de ondernemer resuluut. Alle begrip, dus doe mij één bolletje en dan betaal ik de volle mep. "Helaas meneer, dat zal niet gaan."

Bijna-beroving in Accra

Achter mij sprak een man enkele malen een hees "hello" uit. Hopelijk in zijn telefoon dacht ik, toen ik linksaf sloeg, een onverhard weggetje naar mijn hotel. Het was vier uur in de middag.

De man had het wel degelijk tegen mij. Hij liep onplezierig dicht achter me. "Can I assist you?" vroeg hij, naar mijn tasje grijpend waarin wat boodschappen zaten. Ik liep niet helemaal lekker door twee beginnende blaren, veroorzaakt door mijn nieuwe sandalen. Dat had hij ongetwijfeld opgemerkt.

"Ik hoef geen assistentie van u. Ik hoef helemaal niets van u", deelde ik mee, maar daaraan had hij geen boodschap. "You have to listen to me sir", zei hij en pakte me bij de schouder. Ik schatte de afstand tot de reddende T-splitsing in, zo'n tweehonderd meter. Ik keek opzij en wat ik zag was weinig geruststellend: een man met een pluizig baardje die gejaagd om zich heenkeek of er getuigen waren. Die waren er niet. 

Toch nog onverwacht snel greep hij, zich vooroverbuigend, met verrassend veel spierkracht naar mijn rechterbroekzak, waar inderdaad alles inzat.

Woedend draaide ik me half om, mezelf daarbij helemaal oprichtend. Ik gaf er een flinke schreeuw bij, waarvan hij schrok. Waarschijnlijk deed het verschijnen van een meisje in schooluniform bij de T-splitsing de rest. Hij zei: "Sorry, sir" en maakte zich uit de voeten.

Accra is een veilige stad. Je moet er alleen niet gaan strompelen, want dan kan bij sommige aan lager wal geraakte zakenlieden het idee ontstaan dat er wat te halen valt.

Avondje uit

Avondje uit met Nana Kwame in Accra. Hij had me livemuziek beloofd, echt tot vier keer toe, maar mijn taxichauffeur dacht er het zijne van. En inderdaad, Vienna Town was een halve hoerenkast met een allesverstikkende discodreun. Het was een beetje treurig, al die securitymensen die heel incrowd-achtig een beetje dreigend om zich heen zaten te kijken, de kortgeknipte Euopese vrouw die stond te dansen alsof haar leven ervan afhing.

Nana had er niettemin zin in en ik wilde die jongen niet teleurstellen. De dame die naast me kwam zitten, was helaas niet de lelijkste. Een geanimeerd uurtje volgde, waarna ik het voor gezien hield. Nana had het allemaal prachtig gevonden.

Accra

Direct voorbij de douane waarschuwt een groot bord om hier geen pedofilie te praktiseren. "Ga terug in uw eigen belang, want in de gevangenis is het voor uw soort geen pretje", is de mededeling.

Je kunt niet eens zeggen dat ons hotelontbijt tegenvalt. Je gaat nu eenmaal niet naar Afrika voor een goed ontbijt. We nemen een taxi naar het Nationaal Museum. Alles is verder dicht, het is zondag. Dat we de enige bezoekers zijn, verbaast ons pas bij nader inzien. Naast je roes uitslapen of naar de kerk gaan is dit museumbezoek wel degelijk een serieuze optie. We kijken er zonder moeite anderhalf uur rond.

Eén van de objecten is onherstelbaar beschadigd. Het is een foto van het graf van Baba Ato, een beruchte slavenjager. Van zo iemand wil je het graf natuurlijk wel schenden. Hoewel het vernielen van slechts de foto ervan iets gemakzuchtigs heeft. 

Bij het toilet van Golden Tulip staat een paar urinoirs verderop een Ghanees. Hij laat twee scheten en zegt dan "sorry". Terwijl een toilet me nu juist dé plek lijkt om onbekommerd te flatuleren.

We lopen langs een pinautomaat. Eens kijken hoe dat hier werkt. Een ontgoocheling: het werkt niet. Wat een eersteklas sukkel ben ik toch ook! Heb ik voor ing.nl miljoenen oplettende lezers uitgelegd hoe je in een ver buitenland de blokkade van je pas ongedaan moet maken, ben ik het zelf vergeten.

Het is maandag, Fons is aan het werk. Ik zit in de schaduw aan het strand mijn eerste indrukken te verwerken. De golven, de temperatuur, de bries, alles is aangenaam en stemt tot lichte weemoed. Vooralsnog bevalt Accra me. De stad is relaxter en welvarender dan de West-Afrikaanse hoofdsteden waar ik eerder ben geweest. En iedereen laat me met rust.

West-Afrika

Reizen naar West-Afrika begint met vaccinaties en visa en dat gaat bijna altijd goed. Maar een visum voor Ghana valt nog niet mee, hoorde ik overal. Dat klopte. Ik bleek een Echte Ghanees nodig te hebben, met een adres en een telefoonnummer in Ghana. En dan geen hotelmanager.

Via Leander kwam ik aan Daniel, wiens adresgegevens ik mocht gebruiken. Dat was nog steeds niet genoeg, hij moest me ook uitnodigen. Daniel was gelukkig bereid mee te werken, al hadden mijn telefoontjes met hem iets ongemakkelijks. Ik kon moeilijk zeggen: "Schiet nou eens op met die uitnodiging, man". 's Avonds laat kreeg ik dan eindelijk mijn eigen tekstvoorstel uit Ghana gemaild, waarmee ik een dag later voor de derde keer naar de ambassade ging. Daar gingen ze Daniel bellen, die gelukkig thuis was en onze band bevestigde. Net op tijd kreeg ik m'n visum.

Als het goed is, vlieg ik straks met m'n broer Fons naar Accra, Ghana. En kom ik ruim drie weken later terug vanuit Ouagadougou, Burkina Faso. Hopelijk later meer op dit blog.